SVG Sprites

Waarschuwingssysteem bij spoorwerkzaamheden vanaf mei in gebruik

25 april 2018

Dual Inventive test op dit moment een nieuw mobiel en draadloos systeem wat een geluid- en lichtsignaal geeft als er een trein aankomt op het traject waar gewerkt wordt. Dat geeft baanwerkers de kans om het spoor veilig te verlaten. “Op deze manier kan er ook overdag gewerkt worden, tussen het treinverkeer door,” zegt ingenieur Jasper Corvers van Dual Inventive. Het systeem wordt volgende maand gecertificeerd, waarna het in gebruik wordt genomen door Strukton Rail.

Het wordt steeds drukker op het spoor. Om het spoor in optimale conditie te houden, is onderhoud noodzakelijk. Overdag kunnen trajecten niet zomaar buitendienst gesteld worden. Corvers werkt daarom aan het volledig beveiligingssysteem ATWS 3000, een systeem dat naast het spoor kan worden geplaatst en een waarschuwing geeft als er een trein nadert op het traject waar gewerkt wordt. “Installatie gebeurt zonder een stap in het spoor te hoeven zetten.”

De eerste versie van ATWS 3000 bestaat uit twee detectie-units, een waarschuwingsspeaker en een handmatige afmelder. De detectie-unit DUU 3000 detecteert bewegingen, in dit geval van een trein, vanaf de zijkant van het spoor op het schouwpad. Dat gebeurt door middel van een techniek die vleermuizen ook gebruiken: echolocatie. “De detectie-unit stoot geluidsgolven uit en merkt op wanneer deze worden weerkaatst, bijvoorbeeld als er een trein langskomt,” legt Corvers uit.

Alarm

Merkt de detectie-unit een trein op, dan geeft deze een signaal door aan de waarschuwingsspeaker Warning Unit Mobile 3000 (WUM 3000). Een alarm klinkt direct. Ook geeft de speaker lichtsignalen af. De spoorwerkers hebben dan tijd om veilig van het spoor af te gaan voordat de trein langs dendert.

Vervolgens moet de trein worden afgemeld. Het systeem kan geprogrammeerd worden om dat zelf te doen, door middel van de tweede detectie-unit. Die kan meten of de achterkant van de trein het werkgebied heeft verlaten. Het kan ook met de handmatige afmelder Detection Unit Manual 3000 (DUM 3000). Corvers: “De persoon die de handmatige afmelder gebruikt moet een veiligheidsfunctionaris zijn en krijgt een speciale opleiding om met het systeem te kunnen werken.”

DUM 3000 in actie

ATWS 3000 is gekoppeld aan de MTinfo 3000-applicatie, ook van Dual Inventive, die geïnstalleerd kan worden op elke smartphone of tablet. Verschillende systemen zijn hieraan gekoppeld. De Zelfsignalerende Kortsluit Lans 3000 Remote Control (ZKL 3000 RC) bijvoorbeeld, die tijdens werkzaamheden een gedeelte van het spoor isoleert. In de app kan bijvoorbeeld de real-time status van alle systemen worden ingezien. Als een detectie-unit een trein signaleert, krijgt de app een melding. Daarnaast worden onder andere de locatie, batterijstatus en werktekening getoond.

Gegarandeerde waarschuwing

Volgens Dual Inventive gaat veiligheid boven alles. Als het systeem verbinding verliest met de server, of als de waarschuwingsspeaker geen contact meer heeft met een van de detectie-units, gaat er ook een alarm. Maar ook als een detectie-unit bijvoorbeeld omvalt. “Het systeem geeft een gegarandeerde waarschuwing”, zegt Corvers. “De vuistregel is: licht en geluid, dan moet je eruit. Zo is het dus altijd veilig om met het systeem in het spoor te werken.”

De eerste proeven met ATWS 3000 zijn bij Dual Inventive op kantoor uitgevoerd, vervolgens is het systeem grondig langs het spoor getest, bijvoorbeeld bij Baexem in Limburg. “Je kan het systeem wel honderd keer op kantoor testen en overal aan denken, maar langs het spoor is het toch altijd weer anders,” vertelt Corvers. Het systeem krijgt volgende maand een veiligheidscertificaat en wordt daarna in gebruik genomen.

Strukton Rail is nauw betrokken bij de ontwikkeling van het systeem. ”Gebruikersfeedback is heel belangrijk”, zegt Corvers. “Zo kregen we bijvoorbeeld de opmerking dat de originele lampjes niet goed zichtbaar waren. Ze waren blauw en ze leken dus heel fel en goed zichtbaar op kantoor, maar langs het spoor heb je ook te maken met blauwe luchten en felle zon.”

Volledig draadloos

Een cruciaal verschil tussen ATWS 3000 en soortgelijke systemen is dat het geen kabels nodig heeft. Ruud Zijl is projectleider bij Strukton Rail. “Vroeger had je een kilometer aan kabel nodig. Dat neerleggen en verplaatsen was heel erg veel werk. Bovendien is het loodzwaar, moet je voorstellen hoe groot die katrollen zijn waar 1000 meter kabel omheen gewikkeld zit.” Het systeem van Dual Inventive is volledig draadloos: alles gaat via een beveiligde internetverbinding.

Een ander groot verschil is dat niemand het spoor in hoeft om ATWS 3000 klaar te zetten. De kans op ongevallen wordt daarmee verkleind. De twee detectie-units staan bovenop een driepoot, zoals een camera bijvoorbeeld, die simpelweg uitgeklapt en neergezet hoeven te worden op het schouwpad op de juiste afstand van de werkplek. De waarschuwingsspeaker kan iedereen zo optillen en meedragen. Corvers: “Niets is belangrijker dan veiligheid. Veiligheid gaat voor alles.”

De eerste versie bestaat uit twee detectie-units DUU 3000, een waarschuwingsspeaker WUM 3000 en een handmatige afmelder DUM 3000. De familie zal later verder uitgebreid worden. Het railAlert certificaat, waarna het systeem in gebruik kan worden genomen, wordt verwacht in mei.